วิธียื่นภาษี ภ.ง.ด.90 สำหรับฟรีแลนซ์ ขั้นตอนครบจบในบทความเดียว
การยื่นภาษี ภ.ง.ด.90 เป็นหน้าที่ประจำปีที่ฟรีแลนซ์ทุกคนต้องทำ แม้จะฟังดูน่ากลัว แต่จริงๆ แล้วไม่ยากอย่างที่คิด ถ้าเตรียมตัวมาดีและรู้ขั้นตอน บทความนี้จะพาคุณไปเรียนรู้ทุกขั้นตอนอย่างละเอียด ตั้งแต่เอกสารที่ต้องเตรียม วิธีคำนวณ วิธียื่นออนไลน์ ไปจนถึงเทคนิคที่จะช่วยให้คุณประหยัดภาษีได้
ภ.ง.ด.90 คืออะไร ต่างจาก ภ.ง.ด.91 ยังไง
ภ.ง.ด.90 คือแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสำหรับคนที่มีรายได้หลายประเภท ซึ่งรวมถึงฟรีแลนซ์ที่มีรายได้จากค่าจ้าง ค่าบริการ หรือวิชาชีพอิสระ ส่วน ภ.ง.ด.91 ใช้สำหรับคนที่มีรายได้จากเงินเดือนอย่างเดียว (รายได้ 40(1))
ฟรีแลนซ์ส่วนใหญ่มีรายได้ประเภท 40(2) หรือ 40(8) ดังนั้นต้องใช้แบบ ภ.ง.ด.90 ถ้าคุณทำงานประจำด้วยและรับงานฟรีแลนซ์ด้วย ก็ต้องใช้ ภ.ง.ด.90 เช่นกัน เพราะมีรายได้มากกว่า 1 ประเภท
กำหนดเวลายื่นภาษี
ภาษีประจำปี (ภ.ง.ด.90) ยื่นภายในวันที่ 31 มีนาคม ของปีถัดไป (สำหรับรายได้ของปีก่อน) ถ้ายื่นผ่าน e-Filing จะได้ขยายเวลาถึงประมาณวันที่ 8 เมษายน
ภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด.94) ฟรีแลนซ์ที่มีรายได้ประเภท 40(5)-(8) ต้องยื่นภาษีครึ่งปีด้วย ภายในเดือนกันยายน สำหรับรายได้ช่วง มกราคม-มิถุนายน
โทษยื่นล่าช้า ค่าปรับไม่เกิน 2,000 บาท เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ต้องจ่าย เบี้ยปรับ 1-2 เท่าของภาษีที่ต้องจ่ายเพิ่ม
เอกสารที่ต้องเตรียม
ก่อนเริ่มยื่นภาษี ต้องรวบรวมเอกสารเหล่านี้ให้ครบ
หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) จากลูกค้าทุกราย เป็นเอกสารสำคัญที่สุด ต้องรวบรวมให้ครบทุกฉบับ ถ้ายังไม่ได้ ให้ทวงจากลูกค้าเลย ถ้าไม่แน่ใจเรื่อง 50 ทวิ อ่านรายละเอียดได้ที่ คู่มือภาษีหัก ณ ที่จ่าย
สรุปรายได้ทั้งปี บันทึกรายได้ทุกรายการ ทั้งที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายและไม่ถูกหัก ถ้าคุณใช้ Finlance หรือ แอปบันทึกรายรับรายจ่าย ก็สามารถดึงข้อมูลได้เลย
ใบเสร็จค่าลดหย่อน เช่น ใบเสร็จเบี้ยประกันชีวิต ประกันสุขภาพ ใบยืนยันการซื้อกองทุน SSF/RMF ใบเสร็จเงินบริจาค
ใบเสร็จค่าใช้จ่าย (กรณีหักตามจริง) ถ้าเลือกหักค่าใช้จ่ายตามจริงแทนเหมา ต้องเตรียมใบเสร็จค่าใช้จ่ายทางธุรกิจทุกรายการ
สำเนาบัตรประชาชน สำหรับยืนยันตัวตน
ขั้นตอนการคำนวณภาษี ภ.ง.ด.90
ก่อนจะกรอกแบบฟอร์ม มาเข้าใจวิธีคำนวณกันก่อน
ขั้นตอนที่ 1 รวมรายได้ทั้งปี รวมรายได้จากทุกแหล่ง ทุกลูกค้า ตั้งแต่ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม ตรวจสอบกับ 50 ทวิ ที่ได้มา
ขั้นตอนที่ 2 หักค่าใช้จ่าย เลือกหักเหมาหรือหักตามจริง สำหรับ 40(8) หักเหมาได้ 60% สำหรับ 40(2) หักเหมาได้ 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท อ่านรายละเอียดเปรียบเทียบได้ที่ วิธีคำนวณภาษีสำหรับฟรีแลนซ์
ขั้นตอนที่ 3 หักค่าลดหย่อน หักค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท และค่าลดหย่อนอื่นๆ ตามสิทธิ์ที่มี เรียนรู้วิธีใช้ค่าลดหย่อนอย่างเต็มที่ได้ที่ วิธีประหยัดภาษีถูกกฎหมาย
ขั้นตอนที่ 4 คำนวณภาษี นำเงินได้สุทธิ (หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนแล้ว) มาคำนวณตามอัตราภาษีก้าวหน้า 0-150,000 ยกเว้น 150,001-300,000 อัตรา 5% 300,001-500,000 อัตรา 10% 500,001-750,000 อัตรา 15% 750,001-1,000,000 อัตรา 20% 1,000,001-2,000,000 อัตรา 25% 2,000,001-5,000,000 อัตรา 30% มากกว่า 5,000,000 อัตรา 35%
ขั้นตอนที่ 5 หักเครดิตภาษี นำยอดภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายตลอดปี มาหักจากภาษีที่คำนวณได้ ถ้าเหลือต้องจ่ายเพิ่ม ถ้าหักแล้วเกินก็ขอคืนได้
ตัวอย่างจริง รายได้ทั้งปี 800,000 บาท (ประเภท 40(8)) หักเหมา 60% เหลือ 320,000 หักค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 + ประกันสังคม 3,600 + SSF 50,000 = 113,600 เงินได้สุทธิ = 320,000 - 113,600 = 206,400 บาท ภาษี = (150,000 × 0%) + (56,400 × 5%) = 2,820 บาท ถูกหัก ณ ที่จ่ายตลอดปี 24,000 บาท ดังนั้นขอคืนได้ 21,180 บาท
วิธียื่นผ่าน e-Filing ทีละขั้นตอน
ขั้นตอนที่ 1 สมัครสมาชิก เข้าเว็บไซต์ efiling.rd.go.th สมัครสมาชิกด้วยเลขบัตรประชาชน ตั้ง username และ password
ขั้นตอนที่ 2 เข้าระบบ Login เข้าระบบ เลือก "ยื่นแบบ ภ.ง.ด.90"
ขั้นตอนที่ 3 กรอกข้อมูลส่วนตัว ตรวจสอบชื่อ ที่อยู่ สถานภาพ ให้ถูกต้อง
ขั้นตอนที่ 4 กรอกรายได้ เลือกประเภทรายได้ (40(2) หรือ 40(8)) กรอกยอดรายได้และภาษีที่ถูกหักตาม 50 ทวิ
ขั้นตอนที่ 5 เลือกวิธีหักค่าใช้จ่าย เลือก "หักเหมา" หรือ "หักตามจริง"
ขั้นตอนที่ 6 กรอกค่าลดหย่อน กรอกค่าลดหย่อนทั้งหมดที่มีสิทธิ์ ระบบจะตรวจสอบให้ว่าไม่เกินเพดาน
ขั้นตอนที่ 7 ตรวจสอบและยื่น ระบบจะคำนวณภาษีให้ ตรวจสอบว่าถูกต้อง แล้วกด "ยื่นแบบ"
ขั้นตอนที่ 8 ชำระภาษี/ขอคืน ถ้าต้องจ่ายเพิ่ม เลือกช่องทางชำระ (QR Code, PromptPay, ธนาคาร) ถ้าขอคืน เลือกวิธีรับเงินคืน (PromptPay หรือเช็ค)
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
ลืมรายได้บางส่วน โดยเฉพาะรายได้จากลูกค้าบุคคลธรรมดาที่ไม่มีการหัก ณ ที่จ่าย ต้องนำมายื่นทั้งหมด
เลือกประเภทรายได้ผิด 40(2) กับ 40(8) หักค่าใช้จ่ายเหมาได้ต่างกัน ต้องดูจาก 50 ทวิ ว่าระบุเป็นประเภทไหน
ลืมยื่น ภ.ง.ด.94 ฟรีแลนซ์ที่มีรายได้ 40(5)-(8) ต้องยื่นภาษีครึ่งปีด้วย หลายคนไม่รู้เรื่องนี้
ไม่ใช้สิทธิ์ลดหย่อน ลืมหักค่าลดหย่อนที่มีสิทธิ์ เสียภาษีมากกว่าที่ควร
รอจนนาทีสุดท้าย เว็บ e-Filing มักจะล่มช่วงใกล้ deadline ควรยื่นตั้งแต่เดือนมกราคม-กุมภาพันธ์
เคล็ดลับยื่นภาษีให้ง่ายขึ้น
บันทึกรายได้ตลอดปี อย่ารอสิ้นปีค่อยมารวม ใช้ Finlance หรือแอปบันทึกรายรับรายจ่ายเพื่อ track ตั้งแต่ต้นปี
สแกน 50 ทวิ เก็บไว้ในคลาวด์ ถ่ายรูปหรือสแกนทุกครั้งที่ได้รับ เก็บไว้ใน Google Drive หรือ Dropbox
วางแผนภาษีตั้งแต่ต้นปี อย่ารอจนสิ้นปีค่อยคิดเรื่องลดหย่อน ซื้อ SSF/RMF ประกันชีวิต ตั้งแต่ต้นปี
จ้างนักบัญชี ถ้ารายได้เกิน 1 ล้านบาท/ปี ควรจ้างนักบัญชีช่วย ค่าจ้างประมาณ 3,000-5,000 บาท/ปี แต่ช่วยประหยัดภาษีได้มากกว่านั้น
สรุป
การยื่นภาษี ภ.ง.ด.90 ไม่ยากถ้าเตรียมตัวดี สิ่งสำคัญคือเก็บเอกสารให้ครบ บันทึกรายได้ตลอดปี และใช้สิทธิ์ลดหย่อนให้เต็มที่ ยื่นผ่าน e-Filing สะดวกที่สุด ได้ขยายเวลาด้วย อย่าลืมยื่น ภ.ง.ด.94 ครึ่งปีด้วยถ้ามีรายได้ 40(5)-(8) Finlance ช่วยสรุปรายได้ ค่าใช้จ่าย และภาษีที่ถูกหักทั้งปี ให้คุณกรอกแบบฟอร์มได้ง่ายขึ้น