ภาษีครึ่งปี ภ.ง.ด.94 คู่มือยื่นภาษีกลางปีสำหรับฟรีแลนซ์
ฟรีแลนซ์จำนวนมากไม่รู้ว่าต้องยื่นภาษี 2 ครั้งต่อปี ไม่ใช่แค่ครั้งเดียวตอนต้นปีถัดไป นอกจาก ภ.ง.ด.90 ที่ยื่นตอนมกราคมถึงมีนาคมของปีถัดไปแล้ว ยังมี ภ.ง.ด.94 หรือ "ภาษีครึ่งปี" ที่ต้องยื่นกลางปีด้วย ถ้าไม่ยื่น จะเสียค่าปรับ 2,000 บาท และอาจเสียเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนอีกด้วย
บทความนี้จะอธิบายทุกเรื่องเกี่ยวกับ ภ.ง.ด.94 ตั้งแต่ใครต้องยื่น วิธีคำนวณ ขั้นตอนการยื่น ไปจนถึงเทคนิคลดภาษีครึ่งปี
ภ.ง.ด.94 คืออะไร
ภ.ง.ด.94 คือแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี เป็นการยื่นภาษีสำหรับรายได้ที่ได้รับในช่วงเดือนมกราคมถึงมิถุนายน (ครึ่งปีแรก) เพื่อให้รัฐจัดเก็บภาษีได้เร็วขึ้น แทนที่จะต้องรอจนสิ้นปี
สิ่งสำคัญที่ต้องเข้าใจคือ ภ.ง.ด.94 ไม่ใช่ภาษีเพิ่มเติม แต่เป็นการแบ่งจ่ายภาษีล่วงหน้า ภาษีที่คุณจ่ายใน ภ.ง.ด.94 จะนำไปหักจาก ภ.ง.ด.90 ตอนสิ้นปีได้ ดังนั้นจำนวนภาษีรวมทั้งปีจะเท่ากัน แค่แบ่งจ่าย 2 ครั้งเท่านั้น
ใครต้องยื่น ภ.ง.ด.94
ไม่ใช่ทุกคนที่ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ต้องมีเงื่อนไขดังนี้
เงื่อนไขที่ 1 ประเภทรายได้ ต้องมีรายได้ประเภท 40(5) ถึง 40(8) ซึ่งรวมถึง เงินได้จากการให้เช่าทรัพย์สิน 40(5) วิชาชีพอิสระ เช่น แพทย์ ทนาย วิศวกร สถาปนิก 40(6) รับเหมาก่อสร้าง 40(7) และรายได้อื่นๆ รวมถึงค่าจ้างทำของ รายได้จากธุรกิจ 40(8) ฟรีแลนซ์ส่วนใหญ่มีรายได้ 40(2) หรือ 40(8) ถ้ารายได้ของคุณเป็น 40(8) ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 แต่ถ้าเป็น 40(2) ไม่ต้องยื่น
เงื่อนไขที่ 2 จำนวนรายได้ รายได้ครึ่งปีแรก (ม.ค.-มิ.ย.) ต้องเกิน 60,000 บาท สำหรับคนโสด หรือเกิน 120,000 บาท สำหรับคู่สมรสที่ยื่นรวม
สำหรับรายละเอียดเกี่ยวกับประเภทรายได้และการคำนวณภาษี อ่านได้ที่ วิธีคำนวณภาษีสำหรับฟรีแลนซ์ 2026
กำหนดเวลายื่น
ภ.ง.ด.94 ต้องยื่นภายในเดือนกรกฎาคมถึงกันยายน ของปีเดียวกัน
ยื่นกระดาษ ภายในวันที่ 30 กันยายน ยื่นออนไลน์ผ่าน e-Filing ได้รับเวลาเพิ่มอีก 8 วัน คือภายในวันที่ 8 ตุลาคม
แนะนำให้ยื่นออนไลน์เพราะสะดวกกว่าและได้เวลาเพิ่ม ขั้นตอนการยื่นออนไลน์ไม่ยากเลย อ่านวิธียื่นออนไลน์ละเอียดได้ที่ วิธียื่นภาษีออนไลน์ e-Filing
วิธีคำนวณภาษี ภ.ง.ด.94
การคำนวณภาษีครึ่งปีคล้ายกับภาษีทั้งปี แต่มีความแตกต่างบางประการ
ขั้นตอนที่ 1 รวมรายได้ครึ่งปีแรก นับเฉพาะรายได้ที่ได้รับระหว่างเดือนมกราคมถึงมิถุนายน สมมติได้ 400,000 บาท
ขั้นตอนที่ 2 หักค่าใช้จ่าย หักเหมาหรือหักตามจริง เหมือนกับภาษีทั้งปี สำหรับเงินได้ 40(8) หักเหมาได้ 60% เท่ากับ 400,000 x 60% = 240,000 บาท เหลือเงินได้หลังหักค่าใช้จ่าย 160,000 บาท
ขั้นตอนที่ 3 หักค่าลดหย่อน ค่าลดหย่อนส่วนตัว 30,000 บาท (ครึ่งหนึ่งของ 60,000 บาท) ค่าลดหย่อนอื่นๆ ก็ใช้ครึ่งหนึ่ง เช่น ประกันชีวิต ประกันสุขภาพ ประกันสังคม ใช้ตามที่จ่ายจริงในครึ่งปีแรก สำหรับ SSF/RMF ใช้ตามที่ซื้อจริงในครึ่งปีแรก
สมมติหักค่าลดหย่อนส่วนตัว 30,000 บาท เหลือเงินได้สุทธิ 130,000 บาท
ขั้นตอนที่ 4 คำนวณภาษีตามขั้นบันได ใช้อัตราภาษีก้าวหน้าเหมือนกับภาษีทั้งปี 0-150,000 บาท ยกเว้นภาษี 150,001-300,000 บาท อัตรา 5% 300,001-500,000 บาท อัตรา 10% ต่อไปเรื่อยๆ
เงินได้สุทธิ 130,000 บาท อยู่ในช่วงที่ยกเว้นภาษี (ไม่เกิน 150,000 บาท) ดังนั้นภาษีครึ่งปี = 0 บาท
แต่ถ้าเงินได้สุทธิ 200,000 บาท ภาษี = (200,000 - 150,000) x 5% = 2,500 บาท
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายกับ ภ.ง.ด.94
ถ้าลูกค้าหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้แล้ว สามารถนำมาเครดิตใน ภ.ง.ด.94 ได้ เช่น ภาษีคำนวณได้ 5,000 บาท แต่ถูกหัก ณ ที่จ่ายไป 8,000 บาท (จาก 50 ทวิ ครึ่งปีแรก) จะได้คืนภาษี 3,000 บาท
ดังนั้นอย่าลืมรวบรวม 50 ทวิ ทุกใบที่ได้รับในครึ่งปีแรก เพื่อนำมาใช้ตอนยื่น ภ.ง.ด.94
ความสัมพันธ์ระหว่าง ภ.ง.ด.94 กับ ภ.ง.ด.90
เมื่อถึงสิ้นปี คุณต้องยื่น ภ.ง.ด.90 สำหรับรายได้ทั้งปี (ม.ค.-ธ.ค.) ในการคำนวณ ภ.ง.ด.90 คุณสามารถนำภาษีที่จ่ายไปแล้วใน ภ.ง.ด.94 มาหักออกได้
ตัวอย่าง ภาษีทั้งปี ภ.ง.ด.90 คำนวณได้ 30,000 บาท ภาษีที่จ่ายไปแล้วใน ภ.ง.ด.94 จำนวน 5,000 บาท ภาษีหัก ณ ที่จ่ายทั้งปี 15,000 บาท ภาษีที่ต้องจ่ายเพิ่ม = 30,000 - 5,000 - 15,000 = 10,000 บาท
สำหรับขั้นตอนการยื่น ภ.ง.ด.90 แบบละเอียด อ่านได้ที่ วิธียื่นภาษี ภ.ง.ด.90 สำหรับฟรีแลนซ์
ขั้นตอนยื่น ภ.ง.ด.94 ออนไลน์
ขั้นตอนที่ 1 เข้าเว็บ rd.go.th แล้วล็อกอินเข้าระบบ e-Filing ถ้ายังไม่มีบัญชี ต้องสมัครก่อน
ขั้นตอนที่ 2 เลือก "ยื่นแบบ ภ.ง.ด.94"
ขั้นตอนที่ 3 กรอกข้อมูลส่วนตัว ชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี
ขั้นตอนที่ 4 กรอกรายได้ครึ่งปีแรก แยกตามประเภทรายได้ 40(5) 40(6) 40(7) 40(8)
ขั้นตอนที่ 5 เลือกวิธีหักค่าใช้จ่าย เหมาหรือตามจริง
ขั้นตอนที่ 6 กรอกค่าลดหย่อนต่างๆ
ขั้นตอนที่ 7 กรอกภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่ถูกหักไว้ในครึ่งปีแรก
ขั้นตอนที่ 8 ระบบจะคำนวณภาษีให้ ตรวจสอบแล้วยืนยัน
ขั้นตอนที่ 9 ถ้ามีภาษีต้องจ่าย เลือกวิธีชำระ ได้แก่ จ่ายผ่านธนาคาร จ่ายผ่าน e-payment บัตรเครดิต หรือ QR Code
โทษของการไม่ยื่น ภ.ง.ด.94
ถ้าไม่ยื่น ภ.ง.ด.94 ตามกำหนดเวลา จะมีบทลงโทษดังนี้
ค่าปรับไม่ยื่นแบบ สูงสุด 2,000 บาท เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ต้องจ่าย คิดตั้งแต่วันที่พ้นกำหนดเวลาจนถึงวันที่จ่าย ถ้ายื่นเกินกำหนดแต่ภายใน 7 วัน ค่าปรับลดเหลือ 100 บาท
ข้อสำคัญ แม้คำนวณแล้วภาษีเป็น 0 บาท (ไม่ต้องจ่ายภาษี) ก็ยังต้องยื่นแบบ ถ้ามีรายได้ตามเงื่อนไข ไม่ยื่นก็เสียค่าปรับเหมือนกัน
เทคนิคลดภาษี ภ.ง.ด.94
เทคนิคที่ 1 ซื้อประกันชีวิตและ SSF/RMF ในครึ่งปีแรก ถ้าวางแผนจะซื้ออยู่แล้ว ให้ซื้อก่อนเดือนมิถุนายน จะได้ใช้ลดหย่อนในครึ่งปีแรกด้วย
เทคนิคที่ 2 บริจาคเงินในครึ่งปีแรก เงินบริจาคที่จ่ายก่อนมิถุนายนใช้ลดหย่อนใน ภ.ง.ด.94 ได้
เทคนิคที่ 3 รวบรวม 50 ทวิ ให้ครบ อย่าลืมขอ 50 ทวิ จากลูกค้าทุกราย เพื่อใช้เครดิตภาษีหัก ณ ที่จ่าย
เทคนิคที่ 4 พิจารณาหักค่าใช้จ่ายตามจริง ถ้าครึ่งปีแรกมีค่าใช้จ่ายเยอะ เช่น ซื้อคอมพิวเตอร์ใหม่ การหักตามจริงอาจคุ้มกว่าหักเหมา แต่ต้องระวังว่าวิธีหักค่าใช้จ่ายใน ภ.ง.ด.94 ต้องเหมือนกับที่จะใช้ใน ภ.ง.ด.90
คำถามที่พบบ่อย
ถาม ถ้ามีรายได้ทั้ง 40(2) และ 40(8) ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ไหม ตอบ ยื่นเฉพาะรายได้ 40(8) ในแบบ ภ.ง.ด.94 รายได้ 40(2) ไม่ต้องรวม
ถาม ถ้ารายได้ครึ่งปีแรกไม่ถึง 60,000 บาท ไม่ต้องยื่นใช่ไหม ตอบ ใช่ ถ้ารายได้ประเภท 40(5)-40(8) ในครึ่งปีแรกไม่ถึง 60,000 บาท ไม่ต้องยื่น
ถาม ถ้าลืมยื่น ภ.ง.ด.94 ทำอย่างไร ตอบ ยื่นทันทีที่นึกได้ จ่ายค่าปรับและเงินเพิ่ม ยิ่งยื่นช้ายิ่งเสียเงินเพิ่มมากขึ้น
ถาม ภาษีที่จ่ายใน ภ.ง.ด.94 ขอคืนได้ไหม ตอบ ถ้าภาษีที่จ่ายใน ภ.ง.ด.94 รวมกับภาษีหัก ณ ที่จ่ายมากกว่าภาษีทั้งปี จะได้คืนส่วนต่างเมื่อยื่น ภ.ง.ด.90
สรุป
ภ.ง.ด.94 เป็นหน้าที่ทางภาษีที่ฟรีแลนซ์หลายคนไม่รู้ แต่สำคัญมาก ถ้ามีรายได้ 40(5)-40(8) เกิน 60,000 บาทในครึ่งปีแรก ต้องยื่นภายในกรกฎาคมถึงกันยายน ภาษีที่จ่ายจะนำไปหักจาก ภ.ง.ด.90 ตอนสิ้นปีได้ ไม่ใช่จ่ายเพิ่ม อย่าลืมรวบรวม 50 ทวิ และใช้สิทธิ์ลดหย่อนให้เต็ม ยื่นออนไลน์ผ่าน e-Filing สะดวกและได้เวลาเพิ่ม