ประกันสังคม ม.33 ลาออกมาฟรีแลนซ์ ต้องทำอะไรบ้าง

เมื่อคุณลาออกจากงานประจำมาเป็นฟรีแลนซ์ สิ่งที่ต้องจัดการเป็นอันดับแรกคือประกันสังคม เพราะถ้าพลาดกำหนดเวลา 6 เดือน คุณจะเสียสิทธิ์ที่ดีที่สุดไปตลอด บทความนี้จะอธิบายทุกขั้นตอนที่ต้องทำหลังลาออก

ม.33 คืออะไร และจะเกิดอะไรขึ้นเมื่อลาออก

ม.33 คือมาตราของผู้ประกันตนที่เป็นลูกจ้างของนายจ้าง เมื่อคุณทำงานเป็นพนักงานประจำ นายจ้างจ่ายเงินสมทบ 5% คุณจ่าย 5% และรัฐบาลสมทบอีก 2.75% ทำให้คุณได้สิทธิ์ครบทุกกรณี ตั้งแต่เจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ เสียชีวิต สงเคราะห์บุตร ชราภาพ และว่างงาน

เมื่อลาออก สถานะ ม.33 จะสิ้นสุดลง และคุณจะเข้าสู่ช่วง grace period ที่ยังใช้สิทธิ์รักษาพยาบาลได้อีก 6 เดือน หลังจากนั้นต้องเลือกว่าจะสมัครเป็น ม.39 หรือ ม.40

สิทธิ์ว่างงาน ต้องทำอย่างไร

ถ้าคุณลาออกเอง (ไม่ได้ถูกเลิกจ้าง) มีสิทธิ์รับเงินว่างงาน 30% ของค่าจ้างรายวัน สูงสุดไม่เกินฐานเงินเดือน 15,000 บาท เป็นเวลาไม่เกิน 90 วัน ตัวอย่าง ถ้าเงินเดือนก่อนลาออก 30,000 บาท จะได้รับเงินว่างงาน 30% ของ 15,000 เท่ากับ 4,500 บาทต่อเดือน เป็นเวลา 3 เดือน

ขั้นตอนรับสิทธิ์ว่างงาน ต้องขึ้นทะเบียนที่สำนักงานจัดหางานภายใน 30 วันหลังลาออก ไปรายงานตัวทุก 1 เดือน ห้ามปฏิเสธงานที่สำนักงานจัดหางานเสนอให้เกิน 3 ครั้ง

ข้อสำคัญ การรับงานฟรีแลนซ์ไม่ได้ทำให้เสียสิทธิ์ว่างงานโดยอัตโนมัติ แต่ถ้าสำนักงานจัดหางานเสนอตำแหน่งงานประจำให้แล้วคุณปฏิเสธเพราะจะทำฟรีแลนซ์ อาจมีผลต่อสิทธิ์

สมัคร ม.39 ภายใน 6 เดือน

นี่คือสิ่งที่สำคัญที่สุดและห้ามพลาด ม.39 คือมาตราสำหรับผู้ประกันตนที่เคยเป็น ม.33 มาก่อน โดยสมัครเป็นผู้ประกันตนเองต่อเนื่องหลังลาออก

เงื่อนไขการสมัคร ม.39 ต้องเคยเป็นผู้ประกันตน ม.33 มาแล้วไม่น้อยกว่า 12 เดือน ต้องสมัครภายใน 6 เดือนนับจากวันที่สิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน ม.33 สมัครได้ที่สำนักงานประกันสังคมสาขาใดก็ได้ ใช้บัตรประชาชนตัวจริงพร้อมสำเนา

จ่ายเดือนละ 432 บาท คำนวณจากฐานเงินเดือน 4,800 บาท ในอัตรา 9% โดยรัฐบาลไม่สมทบให้แล้ว

สิทธิ์ที่ได้จาก ม.39 เจ็บป่วย ใช้สิทธิ์ OPD และ IPD ที่โรงพยาบาลตามสิทธิ์ได้ฟรี คลอดบุตร 15,000 บาทต่อครั้ง สงเคราะห์บุตร 800 บาทต่อเดือนต่อคน สูงสุด 3 คน ทุพพลภาพ รับเงินทดแทนตลอดชีวิต เสียชีวิต ค่าทำศพ 50,000 บาท บำเหน็จชราภาพ ชราภาพ ได้บำนาญหรือบำเหน็จเมื่ออายุ 55 ปี ทันตกรรม 900 บาทต่อปี

สิ่งที่ ม.39 ไม่มี สิทธิ์กรณีว่างงาน เพราะคุณเป็นผู้ประกันตนเอง ไม่มีนายจ้าง

สำหรับรายละเอียดเปรียบเทียบ ม.39 กับ ม.40 อ่านเพิ่มที่ ประกันสังคม ม.39 vs ม.40

ม.40 ทางเลือกถ้าพลาด ม.39

ถ้าคุณพลาดกำหนดสมัคร ม.39 หรือไม่เคยเป็น ม.33 มาก่อน สามารถสมัคร ม.40 ได้ ม.40 มี 3 ทางเลือก ทางเลือกที่ 1 จ่าย 70 บาทต่อเดือน ได้ชดเชยกรณีเจ็บป่วยและเสียชีวิต ทางเลือกที่ 2 จ่าย 100 บาทต่อเดือน เพิ่มสิทธิ์ชราภาพ ทางเลือกที่ 3 จ่าย 300 บาทต่อเดือน เพิ่มสิทธิ์สงเคราะห์บุตรและชราภาพแบบบำนาญ

แนะนำทางเลือกที่ 3 เพราะครอบคลุมที่สุดในราคา 300 บาทต่อเดือน แต่ต้องซื้อประกันสุขภาพเอกชนเสริมเพราะ ม.40 ไม่มีสิทธิ์รักษาพยาบาลตรง

กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ทำอย่างไรดี

ถ้าบริษัทเดิมมีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (Provident Fund) เมื่อลาออกคุณมี 3 ทางเลือก

ทางเลือกที่ 1 รับเงินออกมาทั้งหมด ได้เงินก้อนใหญ่ แต่ต้องเสียภาษีจากส่วนที่เป็นเงินสะสมของนายจ้างและผลตอบแทน ถ้าทำงานไม่ถึง 5 ปี เสียภาษีสูงมาก

ทางเลือกที่ 2 โอนไปกองทุน RMF ที่มีนโยบายรองรับ ไม่ต้องเสียภาษี แต่ต้องถือต่อจนอายุ 55 ปี แนะนำทางเลือกนี้มากที่สุด เพราะเงินยังงอกเงยต่อไปและไม่ต้องเสียภาษี

ทางเลือกที่ 3 คงไว้ในกองทุนเดิมได้ถ้ากฎของกองทุนอนุญาต แต่ส่วนใหญ่กองทุนจะกำหนดให้ย้ายออกภายในเวลาที่กำหนด

Checklist สิ่งที่ต้องทำหลังลาออก

สัปดาห์แรก ขึ้นทะเบียนว่างงานที่สำนักงานจัดหางาน สมัคร ม.39 ที่สำนักงานประกันสังคม ตัดสินใจเรื่องกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ

เดือนแรก เปิดบัญชีธนาคารแยกสำหรับธุรกิจฟรีแลนซ์ ซื้อประกันสุขภาพเอกชนเสริม ถ้าจำเป็น ตั้งระบบบันทึกรายรับรายจ่าย

ภายใน 3 เดือน ศึกษาเรื่องภาษีฟรีแลนซ์ อ่านที่ วิธีคำนวณภาษี วางแผนการออมและลงทุนระยะยาว อ่านที่ วางแผนเกษียณ

สรุป

สิ่งที่สำคัญที่สุดเมื่อลาออกมาเป็นฟรีแลนซ์คือ สมัคร ม.39 ภายใน 6 เดือน อย่าพลาดเด็ดขาด ขึ้นทะเบียนว่างงานภายใน 30 วัน โอนกองทุนสำรองเลี้ยงชีพไป RMF ไม่ใช่รับเงินสด ทำทุกอย่างให้เสร็จในเดือนแรกหลังลาออก อย่าผัดวันประกันพรุ่ง